admin
Hala Naoum Néhmé
Econoom Hala Naoum Néhmé schrijft over de ambitieuze familie Al Nahyan in de Verenigde Arabische Emiraten, de De’ Medici van nu.
De Florentijnse filosoof Machiavelli deelt in zijn boek Il Principe (1513) een simpele observatie: heersers hebben kansen én kwaliteiten nodig. ‘Zonder kansen zouden de kwaliteiten van hun geest uitgedoofd zijn, en zonder kwaliteiten zou de kans zich tevergeefs hebben voorgedaan,’ schreef hij. Op de achtergrond speelden de val en terugkeer van de roemruchte dynastie De’ Medici, die Florence bijna drie eeuwen op een effectieve wijze bestuurde. Onder haar werd de republiek een hub van welvaart, culturele opleving en diplomatieke relaties. De ambitieuze familie omarmde het advies van Machiavelli: ‘Geef het volk redenen om loyaal te zijn.’
Tegenwoordig is er geen streek waar zo veel ambitieuze families de leiding hebben als de Golfregio. Vooral Al Nahyan, de heersende familie in de Verenigde Arabische Emiraten, zou als de Arabische De’ Medici kunnen kwalificeren. Al Nahyan combineert inzichten van Machiavelli met kennis van onder anderen de islamitische filosoof Ibn Khaldun (1332-1406), die zou hebben gezegd: ‘De geografie, dat is het lot.’ En dus is leidinggeven aan een land dat tussen aartsvijanden Iran en Saudi-Arabië ligt, de lotsbestemming van Al Nahyan. Om hier het beste van te maken, zijn kansen en kwaliteiten nodig. En die krijgt en heeft deze familie overduidelijk.
Nadat het Verenigd Koninkrijk in 1968 het oostelijke Suez-gebied verliet, kwam dit protectoraatgebied van het Arabische schiereiland vrij. De heerser van Abu Dhabi, Zayed Al Nahyan, zag in 1971 zijn kans schoon om een fusie te initiëren met zes andere emiraten. De ontstane federatie gedroeg zich als een oude kop op jonge schouders. Want rijk in olie, woestijngebied en ambities, maar arm qua technologie, bevolkingsomvang en militaire middelen. Hoe ziet overleven er dan uit?
De federatie schommelt tussen vele (regionale) belangen, en probeert zowel het eigen volk als andere volken redenen te geven om loyaal te zijn. Binnenlands is er de combinatie van de zachte islam als staatsgodsdienst, een westers-georiënteerde leefstijl en een ambitieuze economische agenda. Denk aan de bevordering van religieuze diversiteit, met zelfs het bijwonen door de regering van bijvoorbeeld kerkdiensten op christelijke feestdagen. En de overheidsfinanciering van imams, die worden geïnstrueerd om in hun vrijdagpreken een meer gematigd beeld te geven van de ‘echte’ islam, waarin de menselijke waardigheid van eenieder centraal staat.
Hiermee zet het land zich af tegen de oerconservatieve buurlanden, die hun oliedollars vooral in terrorismefinanciering hebben gestopt. Economisch is de logica dat Dubai als de ‘capital of capital’ zowel de lokale bevolking als miljoenen Aziatische werkmigranten welvaart, banen en innovatie brengt – en dus redenen om loyaal te zijn.
Qua buitenlands beleid bestrijdt het land actief radicale groepen zoals de moslimbroederschap en Hamas, en knoopt het openlijk economische banden aan met China, Rusland en India, tot nijd van de Amerikanen die de Emiraten tot hun invloedssfeer rekenen en van moderne wapens voorzien. Zelfs met Israël zijn er sinds 2020 normale betrekkingen, wat argwaan wekte bij Saudi-Arabië, dat een dergelijke relatie met Israël nog altijd afwijst.
In de visie van de familie Al Nahyan is een ‘nul-vijanden-in-omgeving’-strategie cruciaal, zelfs als het gaat om Iran, waar de banden in 2019 mee zijn aangehaald – ook in weerwil van Saudi-Arabië (die overigens daarna ook toenadering tot Iran zochten). Een relatie met Iran, in welke vorm ook, komt uit het besef dat een modus operandi met dit buurland nodig is, want ‘de geografie, dat is het lot’. In de oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten lijden de Emiraten het meest onder de Iraanse drones. Iran straft het land voor de normalisering met Israël, wat duivelse dilemma’s oplevert zonder makkelijke antwoorden.
De markantste daad van de Al Nahyans is het verlaten in april van de OPEC, de organisatie voor olieproducerende landen, uit onvrede over de strategie. Gezien de leidende rol van de Saudiërs in de OPEC, lijkt dit een steek naar hen. Zo’n actie tegen ’s werelds belangrijkste islamitische land én olieproducent is gewaagd. Dat weten de Al Nahyans ook. Tegelijk willen zij de regionale grootmachten duidelijk tegen elkaar uitspelen.
Zo is de band tussen de Emiraten en Saudi-Arabië misschien wel de belangrijkste relatie in het Midden-Oosten om de komende tijd te volgen. Met de Al Nahyans als sluwe schakers die, net als de De’ Medici, nog lang hun kansen blijven spotten.
